Πρωτογενής τομέας – Τοπική αγορά:

Για να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά η Σάμος την κρίση και να ξεφύγει από την (γεωγραφική και κοινωνικοοικονομική) απομόνωση θα πρέπει:

α) να εισρεύσουν πόροι στο νησί, που δεν θα είναι προϊόν δανεισμού

β) να αξιοποιηθούν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα και οι παραγωγικές δυνατότητες, ώστε να αυξηθούν οι θέσεις εργασίας, ιδιαίτερα στα χωριά της, που συρρικνώνονται διαρκώς.

Μοχλός για να επιτευχθούν τα παραπάνω είναι ο πρωτογενής τομέας, παράλληλα με τον τουρισμό. Ο ρόλος του Δήμου σ’ αυτή την κατεύθυνση είναι οργανωτικός και συμβουλευτικός.

Για το σκοπό αυτό οφείλει να συμβάλλει στην οργάνωση των παραγωγών κάθε ευρύτερης γεωγραφικής περιοχής του νησιού, ανάλογα με τα προϊόντα που παράγονται (ελαιόλαδο, ελιές, γαλακτοκομικά, μήλα, σύκα, καρύδια, κρεμμύδια, αρωματικά φυτά, όσπρια, τομάτες, κρέας, μέλι κλπ.). Μέσω ομάδων παραγωγών οργανώνεται η πιστοποίηση με συστήματα ποιότητας ανά προϊόν (ΠΟΠ- ΠΓΕ, Νησιωτικό, Βιολογικό, Ολοκληρωμένο), η τυποποίηση σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία και τελικά η εμπορία των προϊόντων με σκοπό τόσο την κάλυψη της τοπικής αγοράς, όσο και την εξαγωγή των προϊόντων εκτός Σάμου και κυρίως στο εξωτερικό, όπου προϊόντα ποιότητας μπορούν να τύχουν υψηλής εμπορικής τιμής και ζήτησης. Έτσι βελτιώνονται τα τοπικά εισοδήματα και δίνεται ουσιαστικό κίνητρο για μια οργανωμένη επαγγελματική άσκηση της γεωργίας από νέους ανθρώπους, η πλειοψηφία των οποίων είναι άνεργοι ή υποαπασχολούμενοι και ορατό είναι το οικονομικό και κοινωνικό αδιέξοδο.

Οι υπηρεσίες που μπορεί να προσφέρει ο Δήμος σ’ αυτό το επίπεδο είναι:

• Επιμελής ενημέρωση παραγωγών γύρω από την ισχύουσα νομοθεσίας για οργάνωση, παραγωγή, πιστοποίηση, τυποποίηση, εμπορία, εξαγωγές αγροτικών προϊόντων) και παροχή διευκολύνσεων (παραχώρηση δημοτικών κτηρίων για ευόδωση της οργάνωσης τους).
• Μεσολάβηση και πίεση Υπηρεσιών του Δήμου και της Περιφέρειας για επιτάχυνση και απλούστευση (γραφειοκρατικών) διαδικασιών στα πλαίσια της ισχύουσας νομοθεσίας.
• Διεκδίκηση σημάτων ποιότητας (ΠΟΠ-ΠΓΕ, Νησιωτικό) για μια σειρά προϊόντων εκτός του κρασιού και του ελαιολάδου (σύκα, κρεμμύδια, μέλι, χαρούπια, όσπρια, μήλα, κηπευτικά, αρωματικά φυτά)
• Οργάνωση των κτηνοτρόφων σε συνεταιρισμό και επαναλειτουργία του σφαγείου στους Μυτιληνιούς ως συνεταιριστικό με σωστή διαχείριση, ώστε να καταστεί βιώσιμος ο κλάδος της κτηνοτροφίας, που σήμερα βρίσκεται σε αδιέξοδο.
• Συμμετοχή του Δήμου σε εμπορικές εκθέσεις του εξωτερικού και ενεργοποίηση των ομογενών μας σε κάθε γωνιά του πλανήτη για την προώθηση των προϊόντων του νησιού.

Όσον αφορά στην οργάνωση της τοπικής αγοράς –που κατά μεγάλο μέρος καλύπτεται από την τοπική παραγωγή- ο πρώτιστος στόχος είναι η αύξηση της συμμετοχής των τοπικών προϊόντων σ’ αυτή. Από την άλλη, σαφώς και απαιτείται ουσιαστική παρέμβαση σε προϊόντα (διατροφικού και όχι μόνο τομέα), που εμφανίζουν με απαράδεκτα υψηλές τιμές στο νησί, ώστε να διερευνηθεί εάν η αιτία είναι το μεταφορικό κόστος, οπότε να ασκηθεί πίεση προς τις ακτοπλοϊκές εταιρείες για τη μείωσή του, αλλά να δοθούν και αγορανομικές αρμοδιότητες σε υπάρχον προσωπικό του Δήμου με στόχο την πάταξη της αισχροκέρδειας.

• Οργάνωση και στήριξη των νέων αγροτών, με προώθηση & έμπρακτη υποστήριξη της πρωτογενούς παραγωγής με τη βοήθεια νέων αποτελεσματικών και βιολογικών μεθόδων, διεκδικώντας και αξιοποιώντας ισχύοντα προγράμματα χρηματοδότησης από:

α) την ΚΑΠ 2014-2020, από την οποία η Ελλάδα κατάφερε να αποσπάσει 4,2 δις ευρώ για διαρθρωτικές και αναπτυξιακές δράσεις,

β) ποσοστά της κοινοτικής συγχρηματοδότησης για τα μικρά νησιά και τα νησιά του Αιγαίου, η οποία αυξήθηκε κατά 85%.

• Σύσταση μόνιμης ομάδας νέων επιστημόνων που σε συνεργασία με το σχεδιαζόμενο Ειδικό Γραφείο και την υπηρεσία Προγραμματισμού του Δήμου θα ερευνά κάθε ευκαιρία εισροής χρήματος στο νησί και θα παρέχει ενημέρωση και συμβουλευτική υποστήριξη σε επιχειρήσεις και επαγγελματίες του νησιού για χρηματοδοτικά εργαλεία στα πλαίσια του επόμενου ΕΣΠΑ και άλλων κοινοτικών προγραμμάτων.
• Στήριξη της νεανικής και γυναικείας επιχειρηματικότητας.
• Προώθηση της οργάνωσης οικοκοινοτήτων με τη σύσταση συνεταιρισμών παραγωγών –καταναλωτών, την ανάδειξη μοναδικών τοπικών προϊόντων, την κατοχύρωση επωνυμίας και αποκλειστικής διάθεσης προϊόντων της Σάμου (Brand name).
• Ενίσχυση της «κάθετης παραγωγής», τη μεταποίηση δηλαδή των προϊόντων από μικρές ομάδες, χωρίς μεσάζοντες, που θα συστήνουν μικρά παρασκευαστήρια με τις κατάλληλες προδιαγραφές. Απτό παράδειγμα είναι η παραγωγή εσπεριδοειδών που δεν απορροφάται από την τοπική αγορά ή από τα γύρω νησιά. Αντί να σαπίζει στα περιβόλια, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για χυμούς, μαρμελάδες, γλυκά κουταλιού ή άλλα δευτερογενή προϊόντα που θα κατοχυρωθούν ως σαμιώτικα και θα εξάγονται, εντός ή εκτός Ελλάδος, ώστε να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας και να τονωθεί η τοπική οικονομία και η αγροτική παραγωγή βιώσιμη και ανταγωνιστική.