Περιβάλλον- Ανακύκλωση- Καθαριότητα

Η Σάμος, παρά τις φωτιές και τις τεράστιες αστοχίες στις επιλογές και την κατασκευή έργων, εξακολουθεί να είναι ένα πράσινο νησί, που οφείλουμε να το διαφυλάξουμε για μας και τους απογόνους μας. Τα ιδιαίτερα οικοσυστήματα, ο δασικός πλούτος και η ίδια η βιοποικιλότητα καθιστούν το νησί προνομιακό και ως προς την ποιότητα ζωής και ως προς την προσέλκυση επισκεπτών.

Η κατάσταση του περιβάλλοντος είναι ο ρυθμιστής κρίσιμων πόρων για την ίδια τη ζωή μας. Απ’ αυτήν καθορίζεται η ποιότητα και η ποσότητα του νερού, η γονιμότητα των εδαφών, αλλά και το οξυγόνο που αναπνέουμε. Κατά συνέπεια όταν μιλάμε για φυσικό περιβάλλον δεν μπορούμε να σταθούμε μόνο στην αισθητική και φυσιολατρική χάρη και ομορφιά του.

Η «Ανατροπή» δίνει τεράστια βαρύτητα στη διαχείριση αυτών των κρίσιμων βιοτικά πόρων. Τα τελευταία χρόνια είναι έντονη η αγωνία για το πόσο νερό θα έχουμε το καλοκαίρι. Η κλιματική αλλαγή είναι προφανές ότι επηρεάζει, τόσο το ύψος βροχής, ενώ επιτείνει και ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως οι πλημμύρες και οι καύσωνες. Το αποτέλεσμα όλων αυτών είναι, από τη μια εξ αιτίας της διάβρωσης των εδαφών η γη να μην «προλαβαίνει» να απορροφήσει ένα σημαντικό ποσοστό από τις διαθέσιμες ποσότητες και από την άλλη σημαντικά μεγέθη υδάτινων πόρων να χάνονται από την εξάτμιση.

Παράλληλα, μια σειρά γεωτρήσεων με αμφίβολη ποιότητα νερού, έχουν χαμηλώσει τα ποιοτικά στάνταρ. Οι αιτίες είναι προφανείς αφού το νερό που προέρχεται απ’ αυτές επηρεάζεται βασικά από ανθρωπογενείς αιτίες, όπως κυρίως οι παράνομες χωματερές ή οι απορρίψεις επικίνδυνων τοξικών υλικών.

Ο Δήμος έχει τεράστια υποχρέωση απέναντι στους πολίτες στη διαχείριση των υδάτινων πόρων. Απαιτείται να καταγράψει την ποιότητα όλων των πηγών και να τις κατανείμει ως προς τη χρήση τους. Ας μη λησμονούμε ότι μεγάλες ποσότητες νερού καταναλώνονται σε μη πόσιμες χρήσεις, όπως η καθαριότητα δημόσιων ή ιδιωτικών χώρων, η παρασκευή και η συντήρηση κονιαμάτων, χώρια οι τεράστιες απώλειες του ιδιαίτερα κακοσυντηρημένου και παλαιού δικτύου ύδρευσης.

Παράλληλα οφείλει να επανεξετάσει τη λειτουργία και χρηστή διαχείριση όλων των υφιστάμενων βιολογικών συστημάτων καθαρισμού, στους οποίους ατυχώς δεν έχει προβλεφτεί η ανάκτηση του νερού των αποβλήτων, ως τη βασική αποθήκη για τις μη πόσιμες χρήσεις, που θα παρέχεται στους δημότες με πολύ χαμηλότερη τιμή.

Με την πιο συντηρητική εκτίμηση, μια πιο ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων, με μικρές παρεμβάσεις χαμηλού κόστους είναι ικανή να αποφέρει εξοικονόμηση στο μισό των ποσοτήτων που καταναλώνονται σήμερα στο νησί την επόμενη πενταετία και να αποσοβήσει την εισαγωγή μεγάλων ποσοτήτων εμφιαλωμένου νερού που έρχονται κάθε χρόνο στο νησί.

Εξ ίσου κρίσιμη είναι και η ποιότητα των εδαφών, αφού επηρεάζει αφ’ ενός τη γονιμότητα της γης, αφ’ ετέρου οι διάφορες ουσίες που επικάθονται σ’ αυτά μεταφέρονται στον υπόγειο υδροφορέα. Οι πιο γνωστές οφείλονται στη χημική γεωργία, αλλά και στην παρουσία ανεξέλεγκτων χωματερών ή παράνομης απόθεσης υλικών, συχνά επικίνδυνων και τοξικών. Είναι ανάγκη να περάσουμε πια συντονισμένα σε μια σύγχρονη γεωργία, που με σύγχρονες μεθόδους μπορεί να παράγει ποιοτικά, υγιεινά και υψηλής διατροφικής σημασίας προϊόντα. Και ο Δήμος να παίξει τον συντονιστικό ρόλο σε συνεργασία με τη γεωργική υπηρεσία στην όλη προσπάθεια.

Ανακύκλωση & Οικολογία

Στη Σάμο δεν υπάρχουν περιθώρια για «νεκρές ζώνες», όπως είναι οι σκουπιδότοποι ή οι ΧΥΤΑ. Θα πρέπει να αποτραπεί η επέκταση του ενός λειτουργικού ΧΥΤΑ της Σάμου (στην περιοχή Φλόκα) και να αποτραπεί η ίδρυση νέου. Δεν υπάρχουν περιθώρια για άλλες αναβολές. Ο Δήμος οφείλει να προχωρήσει σ’ ένα πλήρως σχεδιασμένο πρόγραμμα ανακύκλωσης για όλων των ειδών τις πρώτες ύλες (πλαστικά, μέταλλα, γυαλί, χαρτί, οργανικά υπολείμματα, ειδικά απορρίμματα) με την άμεση συμμετοχή του πολίτη και δίνοντας έμφαση στη διαλογή στην πηγή.

Επείγον κρίνεται το καθολικό πρόγραμμα κομποστοποίησης, με την προμήθεια κομποστοποιητών μικρού ή μεσαίου μεγέθους, μέσω των οποίων μπορεί να παραχθεί βιολογικό λίπασμα για πολλές χρήσεις (λίπανση χωραφιών, βελτιωτικό εδαφών) και να αποφέρει έσοδα και στον Δήμο.

Για τα υπόλοιπα υλικά θα εξεταστεί ποια υλικά μπορούν να ανακτηθούν στη Σάμο, ενώ για όλα τα υπόλοιπα θα συνεκτιμηθεί η τιμή μονάδας και το κόστος μεταφοράς για πώλησή τους σε εταιρείες ανακύκλωσης της ηπειρωτικής χώρας. Η συλλογή και η διαλογή ανακυκλώσιμων υλών είναι ικανή να προσφέρει νέες θέσεις απασχόλησης, αλλά και (άμεσο και έμμεσο) οικονομικό όφελος για το νησί και Δήμο.

Βασικές προτάσεις με αρχικό στόχο τη μείωση κατά 60% των απορριπτόμενων ποσοτήτων είναι η:

• Περισυλλογή - ανακύκλωση κατά είδος απορριμμάτων και η δημιουργία μονάδων ανάκτησης και επεξεργασίας του που μπορούν να γίνουν στο νησί. Αξιολόγηση των προσφορών για τη μεταφορά των υπολοίπων σε άλλα μέρη.
• Τοποθέτηση κάδων αναλόγου χρώματος και σημάνσεις για όλα τα ανακυκλώσιμα υλικά – τοποθέτηση μικρών κάδων (καλαθάκια) για μικροαντικείμενα σε κάθε δρόμο & γειτονιά, τακτικός οδοκαθαρισμός και φροντίδα – καθαριότητα των δημοσίων χώρων. Τακτικό πλύσιμο κάδων απορριμμάτων και του γύρω χώρου για την αποφυγή μετάδοσης μικροβίων.

Εξ ίσου κρίσιμος τομέας είναι και η ποιότητα του αέρα. Παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχουν πολλοί μεγάλοι ρυπαντές στο νησί, τα φουγάρα της ΔΕΗ στο Κοκκάρι κάθε άλλο παρά όψη τουριστικού νησιού προσδίδουν. Άμεσος στόχος είναι να διερευνηθεί κάθε δυνατότητα για εξοικονόμηση των ενεργειακών πόρων, αλλά και η ενεργειακή αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών, πάντα στην κλίμακα και την φέρουσα ικανότητα του τόπου και με σεβασμό στο τοπίο και τη βιοποικιλότητα.

Από την πλευρά του ο Δήμος οφείλει να καλύψει το ταχύτερο τις ανάγκες ηλεκτροφωτισμού των δημόσιων χώρων και κτιρίων από ανανεώσιμες πηγές (κυρίως φωτοβολταϊκά). Και στα πλαίσια του νέου ΕΣΠΑ, την επόμενη πενταετία, να διεκδικήσει προγράμματα για πιλοτικές τουλάχιστον εφαρμογές παθητικής γεωθερμίας και τηλεθέρμανσης.

Ανάδειξη, αξιοποίηση, προβολή φυσικής ομορφιάς

• Σύσταση δημοτικού τμήματος : έλεγχος και καλλωπισμός όλων των δημόσιων χώρων (πάρκα, παιδικές χαρές, δρόμοι, παρκινγκ).
• Ίδρυση και στελέχωση (με υφιστάμενο και νέο προσωπικό) Δημοτικού Φορέα Διαχείρισης των προστατευόμενων περιοχών Natura του νησιού στον οποίο θα επιδιωχθεί η συμμετοχή και άλλων δημόσιων, κοινωφελών και ιδιωτικών φορέων. Ο φορέας διαχείρισης φροντίζει για την προστασία των περιοχών αυτών και για τη δυνατότητα προσέλκυσης φυσιολατρικού τουρισμού και άλλων εναλλακτικών μορφών, που δημιουργούν προϋποθέσεις απασχόλησης κυρίως στους ημιορεινούς οικισμούς.
• Επέκταση χώρων πράσινου στις γειτονιές των πόλεων και τουριστικών ζωνών με μεγαλύτερη έμφαση στην παραλιακή ζώνη και συντήρηση των υφισταμένων. Εξωραϊσμός των πλατειών.
• Ανάδειξη της μοναδικής χλωρίδας και πανίδας, με ειδικά σεμινάρια και εκδηλώσεις για τον πλούτο της βιοποικιλότητας του νησιού.